نصب Docker و Docker Compose روی اوبونتو ۲۴.۰۴

پیش از شروع

• سرور با Ubuntu 24.04 و دسترسی root یا sudo.
• دست‌کم ۱ گیگ رم برای کانتینرهای سبک؛ برای چند سرویس هم‌زمان ۲ تا ۴ گیگ (انتخاب منابع).
• اگر بسته‌های قدیمی (docker.io، podman-docker، containerd) نصب است، اول حذفشان کنید:

for p in docker.io docker-doc docker-compose podman-docker containerd runc; do sudo apt-get remove -y $p; done

گام ۱: افزودن مخزن رسمی Docker

sudo apt-get update
sudo apt-get install -y ca-certificates curl
sudo install -m 0755 -d /etc/apt/keyrings
sudo curl -fsSL https://download.docker.com/linux/ubuntu/gpg -o /etc/apt/keyrings/docker.asc
sudo chmod a+r /etc/apt/keyrings/docker.asc

echo "deb [arch=$(dpkg --print-architecture) signed-by=/etc/apt/keyrings/docker.asc] \
https://download.docker.com/linux/ubuntu $(. /etc/os-release && echo $VERSION_CODENAME) stable" | \
sudo tee /etc/apt/sources.list.d/docker.list > /dev/null
sudo apt-get update

گام ۲: نصب Docker Engine و Compose

sudo apt-get install -y docker-ce docker-ce-cli containerd.io docker-buildx-plugin docker-compose-plugin
sudo systemctl enable --now docker

گام ۳: تست

sudo docker run --rm hello-world
docker compose version

اگر پیام «Hello from Docker!» را دیدید، نصب درست است.

$ docker --version$ docker compose version$ sudo docker run --rm hello-worldHello from Docker!$ 

گام ۴: اجرای docker بدون sudo (اختیاری)

sudo usermod -aG docker $USER
newgrp docker

هشدار امنیتی: عضویت در گروه docker عملاً معادل دسترسی root است. فقط کاربران مورد اعتماد را اضافه کنید.

گام ۵: محدود کردن حجم لاگ کانتینرها

به‌طور پیش‌فرض لاگ کانتینرها بدون سقف رشد می‌کند و می‌تواند دیسک را پر کند. فایل /etc/docker/daemon.json را بسازید:

{
  "log-driver": "json-file",
  "log-opts": { "max-size": "20m", "max-file": "3" }
}

sudo systemctl restart docker

این تنظیم روی کانتینرهایی اعمال می‌شود که از این به بعد ساخته می‌شوند.

یک مثال کامل با Docker Compose

فایل compose.yaml:

services:
  web:
    image: nginx:stable
    ports:
      - "80:80"
    volumes:
      - ./html:/usr/share/nginx/html:ro
    restart: unless-stopped

mkdir -p html && echo "<h1>Hello</h1>" > html/index.html
docker compose up -d
docker compose ps
docker compose logs -f web

دستورهای پرکاربرد:

نکتهٔ مهم: داکر و فایروال UFW

پورت‌هایی که با ports: منتشر می‌کنید، مستقیم در iptables باز می‌شوند و قوانین UFW را دور می‌زنند. اگر سرویسی (مثلاً دیتابیس) نباید از اینترنت در دسترس باشد:

• آن را فقط روی localhost منتشر کنید: "127.0.0.1:5432:5432"
• یا اصلاً پورت را منتشر نکنید و سرویس‌ها را از طریق شبکهٔ داخلی Compose به هم وصل کنید.

جزئیات فایروال: آموزش UFW.

نصب Docker روی سرور ایران

روی سرورهای داخل ایران ممکن است با خطای ۴۰۳ یا timeout در دسترسی به download.docker.com یا Docker Hub روبه‌رو شوید (به‌دلیل تحریم سمت سرویس‌دهنده یا اختلال بین‌الملل). راه‌ها:

1. میرور داخلی برای apt و registry: تنظیم registry-mirrors در daemon.json؛ دستورهای کامل در رفع خطای ۴۰۳ داکر و apt در ایران.
2. build روی سرور خارج و انتقال ایمیج: ایمیج را روی یک سرور خارج ساعتی بسازید و با docker save | ssh ... docker load منتقل کنید؛ سپس سرور خارج را حذف کنید.
3. رجیستری خصوصی: اگر مرتب ایمیج منتقل می‌کنید، یک رجیستری خصوصی روی سرور قابل دسترس از هر دو طرف راه بیندازید.

سؤالات متداول