آی‌پی تمیز سرور خارج: اعتبار آی‌پی را قبل از استفاده چطور بررسی کنیم؟

«آی‌پی تمیز» یعنی چه؟

هر سرور در اینترنت با یک آدرس آی‌پی شناخته می‌شود. ارائه‌دهندگان سرور تعداد محدودی آی‌پی دارند؛ وقتی مشتری‌ای سرورش را حذف می‌کند، آی‌پی آن به استخر آزاد برمی‌گردد و ممکن است چند ساعت بعد به سرور شما اختصاص یابد. اگر مشتری قبلی از آن آی‌پی اسپم فرستاده، به سرورهای دیگر حمله کرده یا محتوای مخرب میزبانی کرده باشد، سابقهٔ بد همراه آی‌پی می‌ماند.

آی‌پی تمیز یعنی آی‌پی‌ای که در فهرست‌های سیاه شناخته‌شده نیست، گزارش سوءاستفادهٔ اخیر ندارد و سرویس‌های دیگر آن را مشکوک نمی‌دانند. اگر با مفهوم آی‌پی آشنا نیستید، ابتدا آی‌پی چیست؟ را بخوانید.

آی‌پی آلوده چه مشکلی ایجاد می‌کند؟

• ایمیل‌ها به اسپم می‌روند یا اصلاً تحویل نمی‌شوند؛ مهم‌ترین و رایج‌ترین مشکل. سرویس‌های ایمیل بزرگ آی‌پی‌های موجود در لیست سیاه را رد می‌کنند.
• کپچای مکرر یا مسدود شدن هنگام اتصال سرور به برخی سرویس‌ها و APIها.
• محدودیت در سرویس‌های پرداخت یا ثبت‌نام که آی‌پی‌های پرریسک را فیلتر می‌کنند.
• اعتبار پایین سایت در برخی ابزارهای امنیتی مرورگر یا فایروال‌های سازمانی.

برای سایت معمولی یا ربات تلگرام، معمولاً سابقهٔ آی‌پی اثر محسوسی ندارد. اما اگر قرار است از سرور ایمیل بفرستید یا با APIهای حساس کار کنید، بررسی آن ضروری است.

بررسی لیست‌های سیاه ایمیل (RBL)

لیست‌های سیاه DNS یا DNSBL فهرست آی‌پی‌هایی‌اند که اسپم فرستاده‌اند. سرورهای ایمیل هنگام دریافت نامه، آی‌پی فرستنده را در این فهرست‌ها جست‌وجو می‌کنند. شما هم می‌توانید با یک پرس‌وجوی DNS ساده همین کار را انجام دهید. فرض کنید آی‌پی شما 203.0.113.45 است؛ ترتیب بخش‌های آن را برعکس کنید و نام لیست را به انتها اضافه کنید:

dig +short 45.113.0.203.zen.spamhaus.org
dig +short 45.113.0.203.bl.spamcop.net
dig +short 45.113.0.203.b.barracudacentral.org

اگر پاسخی برنگشت، آی‌پی در آن فهرست نیست. اگر آدرسی مثل 127.0.0.x برگشت، آی‌پی فهرست شده است. توجه کنید که برخی فهرست‌ها پرس‌وجو از سرورهای DNS عمومی را محدود می‌کنند؛ اگر نتیجهٔ عجیبی گرفتید، از سرویس‌های وب بررسی هم‌زمان لیست‌های سیاه استفاده کنید که آی‌پی را در ده‌ها فهرست بررسی می‌کنند.

بررسی گزارش‌های سوءاستفاده

سرویس‌هایی وجود دارند که مدیران سرورها در آن‌ها آی‌پی‌های مهاجم را گزارش می‌کنند؛ مثل AbuseIPDB. با جست‌وجوی آی‌پی در این سرویس‌ها، تعداد گزارش‌ها، نوع حمله (اسکن پورت، حدس رمز SSH، اسپم وب) و تاریخ آخرین گزارش را می‌بینید. گزارش‌های قدیمی معمولاً اهمیت کمتری دارند؛ آنچه نگران‌کننده است، گزارش‌های زیاد در هفته‌های اخیر است.

$ dig +short 45.113.0.203.zen.spamhaus.org$ dig +short -x 203.0.113.45server-203-0-113-45.example.net.$ whois 203.0.113.45 | grep -iE 'country|netname'netname:        EXAMPLE-NETcountry:        DE$ 

بررسی موقعیت جغرافیایی و مالکیت

پایگاه‌های داده‌ای مثل MaxMind، موقعیت جغرافیایی آی‌پی را تخمین می‌زنند و بسیاری از سرویس‌ها بر اساس آن رفتار می‌کنند. گاهی آی‌پی سرور در آلمان، در این پایگاه‌ها به کشور دیگری ثبت شده است. با دستور whois مالک رسمی بلوک آی‌پی و کشور ثبت آن را ببینید:

whois 203.0.113.45 | grep -iE "country|netname|org"
curl -s https://ipinfo.io/203.0.113.45

اگر سرویس شما به تشخیص درست کشور وابسته است (مثلاً سایتی با محتوای مخصوص یک منطقه)، این بررسی مهم است.

رکورد PTR (DNS معکوس)

رکورد PTR آی‌پی را به یک نام دامنه برمی‌گرداند. سرورهای ایمیل به‌طور جدی بررسی می‌کنند که آی‌پی فرستنده PTR معتبری داشته باشد و آن نام دوباره به همان آی‌پی اشاره کند:

dig +short -x 203.0.113.45

PTR را معمولاً فقط ارائه‌دهندهٔ سرور می‌تواند تنظیم کند. برای ارسال ایمیل از سرور، از ارائه‌دهنده بخواهید PTR را روی نام دامنهٔ ایمیل شما (مثلاً mail.example.com) تنظیم کند. توضیح انواع رکوردها در راهنمای رکوردهای DNS آمده است.

اگر آی‌پی آلوده بود چه کنیم؟

1. ساده‌ترین راه: در سرورهای ساعتی، سرور را حذف و یک سرور جدید بسازید؛ احتمالاً آی‌پی دیگری می‌گیرید. اگر ارائه‌دهنده امکان آی‌پی اضافه دارد، آی‌پی جدید بگیرید.
2. درخواست حذف از لیست سیاه (Delisting): بیشتر فهرست‌ها فرمی برای درخواست حذف دارند. این کار زمان‌بر است و فقط وقتی معنا دارد که آی‌پی برای شما ارزش نگه‌داشتن دارد.
3. اطلاع به ارائه‌دهنده: ارائه‌دهندگان معتبر معمولاً در رفع مشکل آی‌پی‌های آلوده همکاری می‌کنند.

آی‌پی خودتان را تمیز نگه دارید

سابقهٔ آی‌پی فقط از گذشته نمی‌آید؛ رفتار سرور شما هم آن را می‌سازد. اگر سرور هک شود و اسپم بفرستد یا به سرورهای دیگر حمله کند، آی‌پی شما خیلی سریع در فهرست‌ها قرار می‌گیرد. این اقدامات کمک می‌کنند:

• رمزهای قوی، ورود SSH با کلید و فایروال؛ به چک‌لیست امنیت سرور جدید مراجعه کنید.
• اگر ایمیل می‌فرستید، SPF، DKIM و DMARC را درست تنظیم کنید و فقط به گیرندگانی که اجازه داده‌اند نامه بفرستید.
• سرویس‌هایی مثل Redis یا DNS باز را روی اینترنت عمومی رها نکنید؛ چنین سرویس‌هایی برای حملات تقویتی سوءاستفاده می‌شوند. مقالهٔ پورت شبکه چیست؟ دید خوبی دربارهٔ پورت‌های باز می‌دهد.
• نشانه‌های نفوذ را بشناسید؛ نشانه‌های هک شدن سرور را ببینید.

چک‌لیست سریع پس از تحویل سرور

• آی‌پی را در چند لیست سیاه ایمیل بررسی کنید.
• آی‌پی را در سرویس‌های گزارش سوءاستفاده جست‌وجو کنید.
• موقعیت جغرافیایی و مالک بلوک را ببینید.
• اگر ایمیل می‌فرستید، PTR را تنظیم کنید.
• اگر مشکل جدی دیدید، پیش از راه‌اندازی سرویس آی‌پی را عوض کنید.

در سرور خارج کلودیفای، اگر آی‌پی تحویلی برای کارتان مناسب نبود، می‌توانید ظرف ۱۵ دقیقه پس از ساخت سرور را حذف کنید و کل مبلغ کسرشده به کیف پول برمی‌گردد. برای برخی ارائه‌دهندگان هم گزینهٔ آی‌پی اضافه در صفحهٔ مدیریت سرور وجود دارد.

اعتبار آی‌پی و سرویس‌های پشت CDN

اگر سایت شما پشت CDN قرار دارد، بازدیدکنندگان آی‌پی CDN را می‌بینند و نه آی‌پی سرور اصلی را. در این حالت سابقهٔ آی‌پی سرور برای بازدیدکنندگان سایت تقریباً بی‌اثر است. اما سرور اصلی همچنان با آی‌پی خودش به سرویس‌های بیرونی وصل می‌شود؛ مثلاً هنگام ارسال ایمیل‌های سفارش، اتصال به درگاه پرداخت یا فراخوانی API یک سرویس دیگر. پس حتی برای سایت پشت CDN، اگر سرور درخواست خروجی مهمی دارد، بررسی آی‌پی بی‌فایده نیست.

یک نکتهٔ دیگر: بسیاری از کسب‌وکارها ارسال ایمیل را به یک سرویس تخصصی ارسال ایمیل می‌سپارند و از خود سرور ایمیل مستقیم نمی‌فرستند. این کار مشکل اعتبار آی‌پی را برای ایمیل‌ها تقریباً حذف می‌کند، چون سرویس ارسال آی‌پی‌های خوش‌سابقهٔ خود را مدیریت می‌کند. اگر حجم ایمیل‌های شما زیاد نیست و نمی‌خواهید درگیر مدیریت اعتبار آی‌پی شوید، این راه ساده‌تر است.

اشتباه‌های رایج در بررسی آی‌پی

اشتباه اول، اتکا به یک ابزار است. هر سرویس بررسی، تنها بخشی از فهرست‌ها را پوشش می‌دهد و ممکن است نتیجهٔ قدیمی نشان دهد. دست‌کم دو یا سه منبع را با هم مقایسه کنید. اشتباه دوم، نگرانی بیش از حد دربارهٔ فهرست‌های کم‌اهمیت است. برخی فهرست‌ها کل بلوک آی‌پی یک ارائه‌دهنده را بدون دلیل مشخص فهرست می‌کنند و سرویس‌های مهم به آن‌ها توجه چندانی ندارند. تمرکز را روی فهرست‌های شناخته‌شده‌ای مثل Spamhaus بگذارید.

اگر آی‌پی سرور از داخل ایران باز نمی‌شود، تفاوت فیلتر شدن آی‌پی و ایران اکسس را در فایروال ایران چیست و ایران اکسس چیست توضیح داده‌ایم.

سؤالات متداول